Góry mają swoich ludzi.

Opowieści o miejscach, szlakach i tych, którzy codziennie wykonują pracę, bez której wysokogórskie schroniska nie mogłyby funkcjonować.

Słowacja - Ludzie Tatr

Słowacja. Nosicze — zawód, który pozostał w górach

W słowackiej części Tatr nadal można spotkać wysokogórskich tragarzy. Ich praca łączy tradycję, ogromny wysiłek i bardzo praktyczną potrzebę.

Fot. Ing. Mgr. Jozef Kotulič, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Źródło zdjęcia

01 · Praca

Na plecach wnoszą to, czego nie da się dowieźć

Nosicz, po słowacku nosič, jest wysokogórskim tragarzem zaopatrującym schroniska położone w miejscach niedostępnych dla samochodów. Na specjalnym stelażu transportuje żywność, napoje, paliwo, butle z gazem, drewno i inne materiały potrzebne do codziennego działania chat.

Standardowy ładunek często waży około 60–70 kg, choć najlepsi potrafią przenosić znacznie więcej. W drodze powrotnej nosicz może zabierać ze schroniska odpady i puste opakowania, więc jego praca jest częścią całego logistycznego obiegu wysokogórskiej chaty.

Nosicze są szczególnie ważni dla schronisk takich jak Chata pod Rysmi, Téryho chata, Zbojnícka chata czy Zamkovského chata.

Miroslav Jílek, chatár i nosicz, podczas zawodów Sherpa Rallye

Fot. PhDr. Pavol Svetoň, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Źródło zdjęcia

02 · Tradycja

Od dawnych tragarzy do tatrzańskich „szerpów”

Historia nosiczów jest związana z rozwojem słowackich schronisk i potrzebą transportowania zaopatrzenia stromymi, wysokogórskimi szlakami. Tradycja sięga początków turystyki i budowy pierwszych chat, a w XX wieku zawód stał się trwałym elementem życia Wysokich Tatr.

Z czasem nosicze stworzyli własne środowisko, a z ich pracy narodziły się również zawody na czas. Jedną z najbardziej znanych postaci był Laco Kulanga, który zasłynął rekordowymi ładunkami. Współcześnie organizowane są m.in. zawody Sherpa Rallye, podkreślające sprawność i tradycję tej niezwykłej profesji.

To nie tylko „transport”. Dla wielu nosiczów jest to sposób życia i część kultury słowackich Tatr.

Chata pod Rysmi

2250 m n.p.m. — najwyżej położone schronisko w Tatrach.

Téryho chata

2015 m n.p.m. — jedna z ikon słowackiej części Tatr.

Zbojnícka chata

1960 m n.p.m. — schronisko w Dolinie Staroleśnej.

Zamkovského chata

1475 m n.p.m. — ważny punkt na szlakach Małej Zimnej Wody.

Odkrywaj

Znajdź temat

Wyszukiwarka pozostaje jednym z głównych elementów strony — możesz filtrować rozwijany katalog przyszłych materiałów.

Kierunek

Tatry Słowackie

Wysokogórskie chaty, długie doliny i szlaki, na których nadal można spotkać ludzi wykonujących zawód niemal nieobecny w innych górach Europy.